Terminale Analyse logarithmelndérivéepropriétéséquations

Logarithme népérien

Définition, propriétés algébriques, dérivée et variations de la fonction logarithme néperien.

Définition

Le logarithme népérien ln⁡x\ln x est la réciproque de l’exponentielle :

ln⁡x=y  ⟺  ey=x(x>0)\ln x = y \iff e^y = x \qquad (x > 0)

Valeurs remarquables :

ln⁡1=0ln⁡e=1ln⁡(ea)=aeln⁡x=x\ln 1 = 0 \qquad \ln e = 1 \qquad \ln(e^a) = a \qquad e^{\ln x} = x


Propriétés algébriques

Pour a,b>0a, b > 0 et n∈Zn \in \mathbb{Z} :

ln⁡(ab)=ln⁡a+ln⁡b\boxed{\ln(ab) = \ln a + \ln b}

ln⁡ ⁣(ab)=ln⁡a−ln⁡bln⁡(an)=nln⁡a\ln\!\left(\frac{a}{b}\right) = \ln a - \ln b \qquad \ln(a^n) = n \ln a

ln⁡ ⁣(1a)=−ln⁡aln⁡(a)=12ln⁡a\ln\!\left(\frac{1}{a}\right) = -\ln a \qquad \ln(\sqrt{a}) = \frac{1}{2}\ln a

Exemples :

ln⁡12=ln⁡(4×3)=ln⁡4+ln⁡3=2ln⁡2+ln⁡3\ln 12 = \ln(4 \times 3) = \ln 4 + \ln 3 = 2\ln 2 + \ln 3

ln⁡ ⁣(e35)=3−ln⁡5\ln\!\left(\dfrac{e^3}{5}\right) = 3 - \ln 5


Dérivée et variations

(ln⁡x)′=1x(x>0)(\ln x)' = \frac{1}{x} \quad (x > 0)

Plus généralement : (ln⁡∣u(x)∣)′=u′(x)u(x)\left(\ln|u(x)|\right)' = \dfrac{u'(x)}{u(x)}

ln⁡\ln est strictement croissante sur ]0,+∞[]0, +\infty[.

Tableau de variations :

xx0+0^++∞+\infty
ln⁡x\ln x−∞-\infty↗\nearrow+∞+\infty

Courbe de la fonction logarithme


Limites remarquables

lim⁡x→0+ln⁡x=−∞lim⁡x→+∞ln⁡x=+∞\lim_{x\to 0^+} \ln x = -\infty \qquad \lim_{x\to+\infty} \ln x = +\infty

lim⁡x→+∞ln⁡xx=0lim⁡x→0+xln⁡x=0\lim_{x\to+\infty} \frac{\ln x}{x} = 0 \qquad \lim_{x\to 0^+} x\ln x = 0

lim⁡x→+∞ln⁡xxa=0(a>0)lim⁡x→0+xaln⁡x=0(a>0)\lim_{x\to+\infty} \frac{\ln x}{x^a} = 0 \quad (a > 0) \qquad \lim_{x\to 0^+} x^a \ln x = 0 \quad (a > 0)


Résolution d’équations et inéquations

Équation ln⁡f(x)=ln⁡g(x)\ln f(x) = \ln g(x) :

ln⁡f(x)=ln⁡g(x)  ⟺  f(x)=g(x)(avec f(x)>0 et g(x)>0)\ln f(x) = \ln g(x) \iff f(x) = g(x) \quad \text{(avec } f(x) > 0 \text{ et } g(x) > 0\text{)}

Inéquation ln⁡f(x)>ln⁡g(x)\ln f(x) > \ln g(x) :

ln⁡f(x)>ln⁡g(x)  ⟺  f(x)>g(x)(et f(x)>0,g(x)>0)\ln f(x) > \ln g(x) \iff f(x) > g(x) \quad \text{(et } f(x) > 0, g(x) > 0\text{)}

Exemple : Résoudre ln⁡(2x−1)=3\ln(2x-1) = 3

2x−1=e3  ⟹  x=e3+122x - 1 = e^3 \implies x = \frac{e^3 + 1}{2}


Exemples de dérivées avec ln⁡\ln

FonctionDérivée
ln⁡(3x+1)\ln(3x+1)33x+1\dfrac{3}{3x+1}
ln⁡(x2+1)\ln(x^2+1)2xx2+1\dfrac{2x}{x^2+1}
xln⁡xx\ln xln⁡x+1\ln x + 1
(ln⁡x)2(\ln x)^22ln⁡xx\dfrac{2\ln x}{x}
🎯

Quiz — Logarithme népérien

10 questions · correction immédiate · sans inscription

Tester →